Thủ tướng chỉ đạo chủ động điều hành sản xuất, tiêu thụ lúa gạo trước tình hình mới

Ảnh minh họa. Nguồn: IT

Thời gian qua, hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu lúa gạo của Việt Nam tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến phức tạp, khó lường; xung đột địa chính trị tại một số khu vực, biến động giá năng lượng, chi phí logistics và vận tải biển gia tăng, cùng với việc một số quốc gia điều chỉnh chính sách thương mại và dự trữ lương thực có thể tác động đến cung – cầu và giá gạo trên thị trường thế giới.

Trong nước, các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào giai đoạn thu hoạch rộ lúa vụ Đông Xuân, khiến giá thu mua lúa cho nông dân có thời điểm giảm so với cùng kỳ năm 2025.

Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp liên quan khẩn trương triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm điều hành hiệu quả sản xuất và tiêu thụ lúa gạo trong giai đoạn mới.

Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chỉ đạo các địa phương theo dõi, dự báo sát tình hình sản xuất, tăng cường phòng chống sinh vật gây hại, chủ động ứng phó với diễn biến bất lợi của thời tiết để bảo đảm năng suất, sản lượng theo kế hoạch với chi phí thấp. Đồng thời phối hợp với các bộ, ngành và địa phương xử lý kịp thời các rào cản kỹ thuật, mở rộng thị trường xuất khẩu gạo, kết nối doanh nghiệp thu mua, chế biến và xuất khẩu, bảo đảm tiêu thụ lúa hàng hóa cho nông dân.

Bộ Công Thương chủ trì theo dõi, dự báo sát tình hình xuất nhập khẩu, nhu cầu tiêu thụ và giá lương thực trên thị trường khu vực và thế giới, từ đó chủ động điều tiết hoạt động kinh doanh, xuất khẩu gạo. Bộ cũng sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan thành lập đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra việc thu mua, xuất nhập khẩu lúa gạo và việc thực hiện dự trữ bắt buộc của doanh nghiệp theo quy định. Cùng với đó, tăng cường xúc tiến thương mại, mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm dần phụ thuộc vào các thị trường truyền thống, đồng thời thúc đẩy tiêu thụ gạo trong nước.

Bộ Tài chính được giao theo dõi sát diễn biến giá cả thị trường, triển khai các giải pháp bình ổn theo thẩm quyền; nghiên cứu các biện pháp giảm chi phí logistics và chi phí xuất khẩu cho doanh nghiệp trong bối cảnh chi phí vận tải quốc tế tăng cao; tạo thuận lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo trong hoàn thuế và thông quan. Đồng thời xây dựng kế hoạch mua dự trữ gạo quốc gia phù hợp nhằm góp phần ổn định giá lúa gạo trong nước.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các tổ chức tín dụng bố trí nguồn vốn với lãi suất hợp lý để hỗ trợ doanh nghiệp thu mua lúa gạo, đặc biệt trong giai đoạn thu hoạch rộ; nghiên cứu cơ chế tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp có hệ thống kho chứa và năng lực thu mua lớn để tăng cường thu mua tạm trữ cho nông dân.

Đối với các địa phương, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu theo dõi sát tình hình sản xuất lúa, chủ động điều hành sản xuất để bảo đảm đạt và vượt mục tiêu năng suất, sản lượng theo kế hoạch. Đồng thời phối hợp với doanh nghiệp, hợp tác xã tổ chức thu mua kịp thời, tránh tình trạng lúa chín nhưng không được thu mua; tăng cường quản lý thị trường, thanh tra, kiểm tra hoạt động mua bán, ngăn chặn tình trạng ép giá hoặc cạnh tranh không lành mạnh.

Các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp kinh doanh, xuất khẩu gạo được yêu cầu tăng cường thu mua lúa gạo cho nông dân, đặc biệt tại các vùng sản xuất lớn ở Đồng bằng sông Cửu Long; chủ động tận dụng hệ thống kho chứa và năng lực chế biến để thu mua, tạm trữ lúa gạo, góp phần ổn định thị trường. Đồng thời cập nhật, theo dõi và dự báo sát diễn biến sản xuất và thị trường trong nước, thế giới để điều chỉnh kế hoạch kinh doanh phù hợp.

Thủ tướng Chính phủ giao Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tiếp tục theo dõi, chỉ đạo việc điều hành sản xuất và tiêu thụ lúa gạo; Văn phòng Chính phủ theo dõi, đôn đốc việc triển khai thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được giao.