Hồi chuông cảnh báo cho lối sống thiếu lành mạnh

Báo động từ những thói quen tưởng nhỏ

2 giờ sáng, nhiều khu trọ sinh viên vẫn sáng đèn. Trong những căn phòng chật hẹp, không ít bạn trẻ tiếp tục dán mắt vào điện thoại, laptop sau nhiều giờ học tập và làm thêm. Thức khuya, bỏ bữa, lệ thuộc đồ ăn nhanh, nước tăng lực hay mạng xã hội đang dần trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống của giới trẻ hiện nay. Đáng lo ngại hơn, nhiều người xem đó là điều bình thường, thậm chí coi việc ngủ ít, làm việc xuyên đêm là biểu hiện của sự năng động và cố gắng. Nhưng phía sau nhịp sống ấy là những nguy cơ sức khỏe đang âm thầm tích tụ từng ngày.

Thức khuya đang dần trở thành thói quen ở người trẻ.

Bạn Trần Lê Khánh Ngọc (sinh năm 2006, phường Hà Đông, Hà Nội), việc chỉ ngủ vài tiếng mỗi ngày từng là điều quen thuộc. Ban ngày đi học, tối làm thêm, đêm tiếp tục thức khuya hoàn thành bài tập khiến cơ thể nữ sinh thường xuyên rơi vào trạng thái mệt mỏi, đau đầu, mất tập trung.

“Mình từng nghĩ còn trẻ thì thức khuya một chút không sao. Đến khi bị tụt huyết áp và ngất ngay trên lớp sau một đêm thức trắng, mình mới thực sự sợ”, bạn Trần Lê Khánh Ngọc chia sẻ. Sau lần nhập viện, nữ sinh bắt đầu thay đổi thói quen sinh hoạt, cân bằng lại việc học và nghỉ ngơi. Tuy nhiên, không phải ai cũng sớm nhận ra những tín hiệu cảnh báo của cơ thể.

Quán net vẫn đông người trẻ đến chơi dù đã đêm khuya.

Bên cạnh đó, theo ghi nhận của chúng tôi tại nhiều tiệm internet hoạt động xuyên đêm, hình ảnh các bạn trẻ ngồi chơi game, lướt mạng xã hội đến 4-5 giờ sáng rồi tiếp tục đi học, đi làm đã không còn xa lạ. Tình trạng thiếu ngủ kéo dài khiến nhiều người thường xuyên mệt mỏi, suy giảm trí nhớ, khó tập trung và dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, cáu gắt. Những câu chuyện trở thành lời cảnh tỉnh đối với nhiều người trẻ đang xem nhẹ việc chăm sóc bản thân.

Cần xây dựng lối sống khoa học từ sớm

Theo báo cáo “Cuộc sống số của người Việt Nam” do Q&Me công bố, có hơn 51% người trẻ từ 18 đến 29 tuổi dành trên 3 giờ mỗi ngày cho mạng xã hội. Trong khi đó, thời gian sử dụng internet trung bình của người Việt hiện nay lên tới khoảng 7 giờ/ngày. Phần lớn khoảng thời gian ấy bị “cắt” trực tiếp từ giấc ngủ và thời gian nghỉ ngơi.

Cùng với đó, tại Hội thảo tổng kết Sáng kiến Hợp tác Thể thao vì Sức khỏe Cộng đồng, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng các chuyên gia y tế, giáo dục đã cảnh báo về "khủng hoảng thiếu vận động" ở giới trẻ Việt Nam. Theo WHO, 87% thanh thiếu niên Việt Nam chưa đạt mức vận động thể chất theo khuyến nghị, làm gia tăng nguy cơ làm gia tăng nguy cơ béo phì, tim mạch, tiểu đường và các vấn đề sức khỏe tâm thần. Đồng thời, WHO cũng thông tin, người trưởng thành nên ăn ít nhất 400g rau, quả mỗi ngày, nhưng người Việt Nam mới tiêu thụ đạt khoảng 231g.

Những con số ấy cho thấy lối sống thiếu khoa học không còn là hiện tượng cá biệt mà đang trở thành thực trạng đáng báo động trong một bộ phận giới trẻ hiện nay, nhất là học sinh, sinh viên và lao động trẻ.

Theo Thạc sĩ Hoàng Quốc Lân, chuyên gia tâm lý tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông (Hà Nội), tình trạng thức khuya, ngủ không đủ giấc và sinh hoạt thất thường ở người trẻ đang ngày càng phổ biến. Nguyên nhân không chỉ đến từ áp lực học tập, công việc mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ mạng xã hội và thiết bị điện tử. Nhiều sinh viên duy trì việc thức đêm để hoàn thành bài vở, làm thêm hoặc giải trí sau một ngày căng thẳng. Tuy nhiên, khi đồng hồ sinh học bị đảo lộn liên tục, cơ thể sẽ khó phục hồi năng lượng, lâu dài có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, tâm lý và sức khỏe tinh thần.

Thạc sĩ Hoàng Quốc Lân, chuyên gia tâm lý tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông (Hà Nội), chia sẻ ý kiến về lối sống thiếu lành mạnh của giới trẻ hiện nay.

“Ban đầu, nhiều người cho rằng thức khuya hay bỏ bữa chỉ là thói quen tạm thời. Nhưng nếu kéo dài, những ảnh hưởng tới sức khỏe thể chất và tinh thần sẽ xuất hiện rõ rệt hơn”, Thạc sĩ Hoàng Quốc Lân nhận định.

Để loại bỏ những thói quen không lành mạnh, các chuyên gia khuyến nghị người trẻ cần chủ động xây dựng lối sống khoa học ngay từ sớm, duy trì thời gian ngủ nghỉ hợp lý, hạn chế sử dụng điện thoại trước giờ ngủ, ăn uống điều độ, tăng cường vận động thể chất và cân bằng giữa học tập, làm việc với nghỉ ngơi.

Bên cạnh đó, vai trò của mỗi cá nhân, gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe tinh thần và thể chất của thanh niên, sinh viên hiện nay. Đồng thời, nhà trường, địa phương tăng cường tuyên truyền, định hướng kỹ năng sống lành mạnh, tránh để người trẻ cuốn vào guồng quay áp lực và thói quen sinh hoạt tiêu cực.

Tuổi trẻ là giai đoạn sung sức nhất của đời người, nhưng cũng là thời điểm nhiều người dễ chủ quan với sức khỏe của chính mình. Những đêm thức trắng, những bữa ăn qua loa hay sự lệ thuộc vào mạng xã hội có thể chưa để lại hậu quả ngay lập tức, nhưng đang âm thầm bào mòn thể chất và tinh thần mỗi ngày. Đừng để đến khi cơ thể “lên tiếng” báo động, người trẻ mới giật mình nhận ra sức khỏe là điều không thể đánh đổi.