Sáng 5/11, tiếp tục Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày Tờ trình về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035 (Chương trình).
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình bày Tờ trình.
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang thông tin, thực hiện Kết luận số 56 của Bộ Chính trị về chủ trương hợp nhất các chương trình mục tiêu quốc gia bảo đảm quản lý tổ chức thống nhất, đồng bộ, hiệu quả, Chính phủ đã xây dựng hồ sơ Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035 trên cơ sở kế thừa, giữ nguyên Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đã được Quốc hội phê duyệt và tích hợp, bổ sung nội dung về phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026-2035.
Theo Bộ trưởng, xuất phát từ tình hình tội phạm và ma túy trong nước, thế giới diễn biến hết sức phức tạp; xuất hiện nhiều phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi, chưa có tiền lệ và nhiều nguy cơ thách thức phi truyền thống, tác động đến công tác phòng chống tội phạm và ma túy. Chương trình tập trung khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế và nguyên nhân mang tính liên ngành, liên cấp, liên lĩnh vực trong phòng, chống tội phạm và ma túy, không thể giải quyết bằng các nhiệm vụ thường xuyên, cơ chế phối hợp đơn lẻ, độc lập của một bộ, ngành, địa phương.
Mục tiêu tổng quát của Chương trình là phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn xã hội trong phòng, chống ma túy và tội phạm, lấy người dân làm trung tâm, địa bàn cấp xã là nền tảng; tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, đầu tư trang thiết bị, thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong phòng, chống ma túy và tội phạm, lấy phòng ngừa là chính, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở nhằm kéo giảm bền vững tội phạm, giảm cung, giảm cầu, giảm tác hại của ma túy, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển.
Chương trình bảo đảm hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ phòng, chống tội phạm và ma túy trong tình hình mới, nhất là một số chỉ tiêu, nhiệm vụ chưa có tiền lệ, như: Kéo giảm bền vững tội phạm, phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội; đến năm 2030 đạt ít nhất 50% số địa bàn cấp xã và 20% địa bàn cấp tỉnh không có ma túy. Xây dựng, nhân rộng địa bàn không ma túy, không tội phạm.
Chương trình được thực hiện từ năm 2026 đến hết năm 2035, trong đó: Giai đoạn I từ năm 2026 đến hết năm 2030; giai đoạn II từ năm 2031 đến hết năm 2035. Tổng kinh phí thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2030 là 45.301,261 tỷ đồng. Dự kiến tổng kinh phí thực hiện Chương trình trong giai đoạn 2031-2035 là khoảng 18.151,758 tỷ đồng.
Bộ trưởng Bộ Công an nêu rõ, công tác phòng, chống ma túy và tội phạm là nhiệm vụ trọng yếu, vừa có tính cấp bách, vừa đòi hỏi thường xuyên, lâu dài, có phạm vi rộng lớn, bao trùm, tác động sâu rộng đến các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Trình bày Báo cáo thẩm tra chủ trương đầu tư Chương trình, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành sự cần thiết đầu tư Chương trình nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng của Đảng về tăng cường công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới, đồng thời tích hợp Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 đã được Quốc hội phê duyệt tại Nghị quyết số 163/2024/QH15. Chương trình cơ bản phù hợp với chiến lược phòng, chống ma túy, tội phạm; kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra chủ trương đầu tư Chương trình.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy, Chính phủ đã tổ chức lập, thẩm định, trình Chương trình theo quy định của Luật Đầu tư công. Hồ sơ có đầy đủ thành phần theo quy định; chất lượng cơ bản đáp ứng yêu cầu.
Về các dự án, tiểu dự án thành phần, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và một số cơ quan của Quốc hội thấy rằng còn một số nhiệm vụ có tính chất tương đồng được bố trí ở nhiều dự án khác nhau; phương thức phân bổ vốn ở một số dự án còn bình quân, chưa thực sự gắn kết với mức độ phức tạp, quy mô nhiệm vụ và kết quả đầu ra, có số liệu về kinh phí dự toán còn chưa chính xác, cần được tiếp tục rà soát để chỉnh lý cho phù hợp, chính xác, khả thi.
Về kinh phí thực hiện Chương trình và nguyên tắc phân bổ vốn (khoản 3 và khoản 4 Điều 1 của dự thảo Nghị quyết), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội đề nghị: (i) Rà soát, làm rõ căn cứ xác định kinh phí của từng dự án, tiểu dự án thành phần; nguyên tắc, căn cứ quy định cho phép Chính phủ điều chỉnh cơ cấu vốn đầu tư công, kinh phí thường xuyên ngân sách trung ương và tiếp tục cân đối ngân sách trung ương hỗ trợ bổ sung cho Chương trình trong quá trình thực hiện; trách nhiệm cân đối, bố trí phần vốn ngân sách địa phương và cơ chế huy động các nguồn lực hợp pháp khác. (ii) Thuyết minh, làm rõ căn cứ xác định nhu cầu và mức kinh phí dự kiến của giai đoạn 2031-2035 để bổ sung trong dự thảo Nghị quyết, phù hợp với thẩm quyền của Quốc hội; (iii) Đề nghị quan tâm ưu tiên hỗ trợ cho địa bàn biên giới.
Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng 5/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Quốc hội đã nghe Tờ trình và biểu quyết thông qua việc bổ sung Chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
