Xu hướng chung của thế giới
Sáng 2/6, Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt tổ chức tọa đàm trực tuyến "Phổ cập xăng E10: Bước chuyển xanh cho giao thông Việt Nam".
Trao đổi tại tọa đàm, TS. Đặng Tất Thành - đại diện Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương nhấn mạnh, chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang nhiên liệu sinh học không phải là quyết định riêng của Việt Nam. Đây là xu hướng chung của thế giới trong bối cảnh các quốc gia thúc đẩy chuyển đổi năng lượng, phát triển kinh tế xanh và giảm phát thải khí nhà kính.
TS. Đặng Tất Thành chia sẻ tại Toạ đàm
Đối với Việt Nam, chủ trương phát triển nhiên liệu sinh học đã được đặt ra từ sớm. Ngay từ năm 2012, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg về lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống. Giai đoạn hiện nay, chủ trương này tiếp tục được cụ thể hóa trong các định hướng lớn của Đảng và Nhà nước như Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về chiến lược phát triển năng lượng quốc gia, Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Về lộ trình, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì sử dụng trên toàn quốc được phối trộn thành xăng E10 theo quy định tại Thông tư số 50/2025/TT-BCT. Đồng thời, xăng E5 RON92 tiếp tục được duy trì đến hết năm 2030 nhằm bảo đảm tất cả phương tiện đều có loại nhiên liệu phù hợp và quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi.
Theo TS. Đặng Tất Thành, thời gian tới cùng với đánh giá thực tiễn triển khai E10, Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt là các quốc gia đã sử dụng thành công E20, E27 hay E85 như Brazil, Thái Lan và một số nước phát triển, để từng bước hoàn thiện chính sách nhiên liệu sinh học phù hợp với điều kiện Việt Nam.
PGS.TS Bùi Thị An - Ban chấp hành Hội Bảo vệ Tiêu dùng Việt Nam.
Từ góc độ bảo vệ người tiêu dùng, PGS.TS Bùi Thị An - Ban chấp hành Hội Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam cho biết, cá nhân bà cũng như Hội Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam hoàn toàn ủng hộ chủ trương sử dụng rộng rãi xăng sinh học E10, bởi loại nhiên liệu này mang lại nhiều lợi ích thiết thực.
Theo PGS.TS Bùi Thị An, xăng E10 giúp giảm thiểu phát thải, hạn chế ô nhiễm môi trường và giảm bớt sự phụ thuộc vào nhiên liệu khoáng. Bài học từ những xung đột tại Trung Đông vừa qua cho thấy, việc phụ thuộc vào nguồn năng lượng bên ngoài sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động sản xuất cũng như nhiều lĩnh vực khác của một quốc gia. Bên cạnh đó, thúc đẩy sử dụng xăng sinh học cũng là hành động thiết thực để thực hiện thành công cam kết tại COP26 mà Chính phủ đã đặt ra.
"Sử dụng xăng sinh học E10 sẽ mang lại lợi ích kép cho người tiêu dùng, người nông dân trồng sắn, trồng ngô và các nhà sản xuất", vị chuyên gia khẳng định.
Hiểu đúng để tránh lo ngại không cần thiết
Theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc - Giám đốc chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô, Đại học Bách khoa Hà Nội, chuyển đổi sang sử dụng xăng sinh học trên thế giới là lộ trình mang tính chiến lược. Giai đoạn đầu của quá trình này bắt đầu từ các nhà sản xuất ô tô, các hãng xe đã phải chủ động nghiên cứu, thay thế bằng những vật liệu tương thích. Hiện nay, các dòng ô tô xuất xưởng đều được dán tem phân loại rõ ràng nhằm chỉ dẫn phương tiện phù hợp với nhiên liệu E10, E20 hay E85 tại một số quốc gia. Điều này cho thấy các nhà sản xuất đã có sự thích ứng từ rất sớm để chuẩn bị cho xu hướng này.
Về mức tiêu hao nhiên liệu, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc cho biết, từ năm 2023, khi Việt Nam chưa triển khai xăng E10 đại trà, ông đã nghiên cứu thực tế với loại nhiên liệu này. Khi đó, Nhà máy lọc dầu Bình Sơn cung cấp riêng nhiên liệu để thử nghiệm trên dòng xe Toyota, gồm cả xe hybrid và động cơ đốt trong thông thường. Các bài thử được thực hiện trong phòng thí nghiệm cũng như ngoài thực tế như trên Đại lộ Thăng Long và trong nhiều điều kiện vận hành khác nhau.
"Kết quả cho thấy, mức tiêu hao nhiên liệu phụ thuộc rất lớn vào điều kiện sử dụng. Trong điều kiện tắc đường, động cơ đốt trong có thể tiết kiệm khoảng 2,8% nhiên liệu, khi chạy ở tốc độ khoảng 60-70 km/h, mức tiêu hao lại có thể cao hơn. Về bản chất, xăng E10 có xu hướng tiêu hao nhiên liệu nhỉnh hơn nhưng ở một số điều kiện vận hành khác lại có thể mang lại hiệu quả tốt hơn. Nhìn chung, mức chênh lệch dao động khoảng cộng trừ 5%. Vì vậy, sẽ có người thấy tiết kiệm hơn, song cũng có người cảm nhận mức tiêu hao tăng lên", PGS.TS Đàm Hoàng Phúc lý giải.
PGS.TS Đàm Hoàng Phúc - Giám đốc chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô, Đại học Bách khoa Hà Nội.
Đối với các dòng xe cũ, trong xăng E10 có ethanol với tính chất hòa tan mạnh hơn so với xăng thông thường. Đối với những xe đã sử dụng lâu năm, trong hệ thống nhiên liệu thường tồn tại cặn bẩn tích tụ, khi dùng E10 lượng cặn này bị hòa tan nhanh hơn từ đó có thể gây tắc nghẽn hoặc phát sinh sự cố.
Ông cho rằng, cần nhìn nhận bản chất rủi ro đã tồn tại sẵn trong chiếc xe từ trước, còn E10 chỉ làm quá trình đó diễn ra nhanh hơn. Có thể xem E10 giống như một “phép thử” đối với hệ thống nhiên liệu của xe. Xăng E10 không phải nguyên nhân trực tiếp gây lỗi mà chỉ thúc đẩy việc bộc lộ những vấn đề tiềm ẩn sớm hơn, từ đó giúp người dùng kiểm tra và bảo dưỡng xe kịp thời để hạn chế rủi ro lớn hơn về sau.
"Nhiều người sử dụng thường quy lỗi cho xăng E10, trong khi nguyên nhân có thể đến từ chính tình trạng phương tiện. Người dùng cần hiểu rõ nguyên nhân sự cố đến từ đâu, từ phương tiện, từ nhiên liệu không đạt chuẩn hay từ khâu phân phối tại cây xăng để có đánh giá khách quan hơn về loại nhiên liệu này", PGS.TS Đàm Hoàng Phúc phân tích.
Liên quan đến chu kỳ bảo dưỡng, vị chuyên gia cho biết, chu kỳ bảo dưỡng của xe được nhà sản xuất quy định khá rõ, người sử dụng nên tuân thủ đúng khuyến cáo đó. Với những phương tiện vận hành bình thường và đã tương thích với xăng E10, về cơ bản không cần thay đổi chu kỳ bảo dưỡng hay tăng tần suất thay dầu nhớt. Vấn đề chủ yếu nằm ở các dòng xe cũ, đặc biệt là những xe đã tồn tại các rủi ro tiềm ẩn trong hệ thống nhiên liệu.
Xăng E10 chính thức được bán rộng rãi tại các cửa hàng xăng dầu trên cả nước từ ngày 1/6. Ảnh minh họa
Theo ghi nhận của phóng viên Báo Công Thương, sau quá trình sử dụng thực tế, cùng các phân tích công tâm từ giới chuyên gia ô tô, xe máy, tâm lý thận trọng ban đầu của người dân đang dần được hóa giải. Nhiều câu hỏi về khả năng tương thích động cơ, mức tiêu hao nhiên liệu và hiệu quả vận hành đã có thêm cơ sở kiểm chứng từ thực tế, giúp người dân yên tâm hơn khi tiếp cận loại nhiên liệu mới này.
Để phục vụ nhu cầu tìm hiểu của người dân về xăng E10, Bộ Công Thương đã đưa vào vận hành chatbot hỏi đáp, tích hợp trên Báo điện tử Công Thương tại địa chỉ congthuong.vn và trên Cổng thông tin điện tử Bộ Công Thương tại địa chỉ moit.gov.vn, có thể dùng trên máy tính và điện thoại cá nhân.
