Phát biểu giải trình, tiếp thu về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập và phương án xử lý thuế đối với doanh nghiệp dự án BOT điện có bảo lãnh, cam kết của Chính phủ về thuế, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu các ý kiến xác đáng của đại biểu Quốc hội; đồng thời phối hợp với cơ quan thẩm tra tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Luật và phương án xử lý thuế, bảo đảm tính khả thi, phù hợp với thực tiễn và các chuẩn mực quốc tế.
Cụ thể hóa các điều kiện để kế toán viên có đủ năng lực được tham gia
Ghi nhận việc các đại biểu cơ bản thống nhất cao với những nội dung sửa đổi của dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh vai trò quan trọng của báo cáo kế toán, kiểm toán trong việc đảm bảo cung cấp thông tin trung thực, hợp lý cho các tổ chức, cá nhân có liên quan (gồm: chủ sở hữu, người cho vay, nhà đầu tư, nhà quản trị và nhà cung cấp dịch vụ, hàng hóa).
Theo Bộ trưởng, trên thế giới, kế toán, kiểm toán là nghề rất lâu đời. Các tổ chức hiệp hội nghề nghiệp kế toán quốc tế đã quy định chặt chẽ, ban hành các chuẩn mực và tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp. “Việt Nam hiện có hiệp hội kế toán, kiểm toán và là thành viên của tổ chức kế toán, kiểm toán quốc tế, vì vậy phải tuân thủ các quy định của tổ chức quốc tế này”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình, tiếp thu các ý kiến của đại biểu Quốc hội.
Đánh giá, nhu cầu sử dụng dịch vụ kế toán, kiểm toán đang có xu hướng tăng cao, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, hiện cả nước có khoảng 1,08 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, trong khi mới có khoảng 12.500 doanh nghiệp thuê dịch vụ kế toán, kiểm toán.
Trước xu hướng phát triển rất mạnh của doanh nghiệp Việt Nam cùng cơ chế khuyến khích hộ kinh doanh chuyển thành doanh nghiệp và việc ban hành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, cho phép thành lập doanh nghiệp một người, Bộ trưởng cho rằng, nhu cầu sử dụng các dịch vụ thuê ngoài, trong đó có dịch vụ kế toán, sẽ tiếp tục tăng lên.
Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, nguồn nhân lực và năng lực cung ứng dịch vụ kế toán hiện vẫn còn hạn chế. Cả nước có khoảng 2.500 kế toán viên được cấp chứng chỉ hành nghề, nhưng chỉ hơn 500 người làm dịch vụ, cung cấp dịch vụ kế toán.
Theo quy định của pháp luật hiện hành, có 129 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kế toán và 118 doanh nghiệp dịch vụ kiểm toán có cung cấp dịch vụ kế toán. “Việc sửa đổi, bổ sung Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập nhằm cụ thể hóa các điều kiện để những kế toán viên có đủ năng lực được tham gia cung cấp dịch vụ kế toán, qua đó đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Bảo đảm hoạt động của doanh nghiệp công khai, minh bạch
Về việc bảo đảm chất lượng dịch vụ mà nhiều đại biểu quan tâm, Bộ trưởng khẳng định, sẽ nghiêm túc tiếp thu tất cả các ý kiến của đại biểu để quy định rõ quyền và nghĩa vụ của những người hành nghề, cung cấp dịch vụ kế toán cũng như kế toán thuê cho các tổ chức và cá nhân có liên quan. "Cơ quan soạn thảo sẽ rà soát lại các điều kiện, hành vi bị cấm, tránh xung đột lợi ích, bảo đảm dự án Luật khi được thông qua có tính khả thi, cung cấp chất lượng dịch vụ tốt nhất cho khách hàng, đáp ứng yêu cầu quản lý", Bộ trưởng nêu.
Đề cập yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, Bộ trưởng cho rằng, năng lực quản trị của doanh nghiệp Việt Nam so với mặt bằng chung khu vực vẫn còn hạn chế. Bộ trưởng dẫn chứng, đối với các công ty cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán, xét theo tiêu chuẩn đánh giá năng lực quản trị của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OECD, Việt Nam hiện đứng thứ 6 trong 6 quốc gia ASEAN hàng đầu.
Theo Bộ trưởng, nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp là yêu cầu cấp thiết trong thời gian tới, trong đó, công tác kế toán, kiểm toán có vai trò quan trọng, góp phần bảo đảm hoạt động của doanh nghiệp công khai, minh bạch, tuân thủ pháp luật Việt Nam và phù hợp với thông lệ quốc tế.
"Cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu ý kiến, phối hợp với cơ quan thẩm tra tiếp tục rà soát rất kỹ dự án Luật, đáp ứng yêu cầu thực tiễn", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Thận trọng sửa đổi quy định về thuế đối với các doanh nghiệp dự án BOT điện
Đối với phương án xử lý thuế đối với doanh nghiệp dự án BOT điện có bảo lãnh, cam kết của Chính phủ về thuế, liên quan đến việc sửa đổi Nghị quyết số 107/2023/QH15 của Quốc hội về việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, sẽ nghiêm túc tiếp thu ý kiến của đại biểu.
"Theo chương trình xây dựng ban đầu, cơ quan soạn thảo dự kiến sửa đổi ngay Nghị quyết số 107/2023/QH15. Tuy nhiên, qua ý kiến của cơ quan thẩm tra và các cơ quan chuyên môn, để bảo đảm thận trọng, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế, cơ quan soạn thảo đang tiếp tục tham vấn ý kiến của Ban Thư ký OECD và Diễn đàn Toàn cầu về chống xói mòn cơ sở thuế trước khi tiến hành sửa đổi", Bộ trưởng nêu.
Việc tham vấn, theo Bộ trưởng có ý nghĩa quan trọng khi Việt Nam đang chuẩn bị các điều kiện để đáp ứng yêu cầu giám sát của OECD, Diễn đàn Toàn cầu và Diễn đàn chống xói mòn cơ sở thuế vào quý II năm 2028, qua đó phấn đấu đưa Việt Nam ra khỏi danh sách xám các quốc gia không hợp tác về thuế.
Trên cơ sở đó, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề nghị, sau khi có ý kiến chính thức của OECD và các diễn đàn liên quan, cơ quan soạn thảo sẽ tiến hành sửa đổi tổng thể, bảo đảm các quy định phù hợp với chuẩn mực quốc tế.
Đề cập đến phương án xử lý trước mắt đối với 7 doanh nghiệp dự án BOT điện, Bộ trưởng cho biết, đã trực tiếp làm việc với các nhà đầu tư của 7 dự án điện BOT có cam kết của Chính phủ về thuế. Về cơ bản, các nhà đầu tư thống nhất với phương án trước mắt là tạm thời chưa áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu và không phải chịu phạt.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, phương án xử lý thuế đối với doanh nghiệp dự án BOT điện nêu trên chỉ là tạm hoãn, tạm dừng việc thực hiện nghĩa vụ thuế trong giai đoạn hiện nay, không phải chấm dứt nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Khi các quy định pháp luật được sửa đổi, thông qua chính thức, các doanh nghiệp sẽ thực hiện nghĩa vụ theo quy định mới, bảo đảm đáp ứng cam kết với nhà đầu tư, phù hợp với pháp luật Việt Nam và các chuẩn mực quốc tế.
