“Tết trồng cây” là nét đẹp văn hóa truyền thống

Trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị đã làm rõ ý nghĩa, kết quả nổi bật của Đề án trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025, đồng thời chia sẻ định hướng, quyết tâm của ngành trong tổ chức “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” Xuân Bính Ngọ 2026.

Từ lời dạy của Bác đến phong trào toàn dân

Phóng viên (PV): Trong những năm gần đây, “Tết trồng cây” có ý nghĩa như thế nào đối với công tác bảo vệ và phát triển rừng của nước ta, thưa đồng chí Thứ trưởng?

Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị: Thực tiễn cho thấy, biến đổi khí hậu và thiên tai đang diễn biến ngày càng phức tạp, cực đoan, bất thường, tác động sâu rộng đến đời sống kinh tế-xã hội, môi trường và các hệ sinh thái. Cùng với đó, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ đã và đang tạo ra nhiều sức ép lên môi trường sinh thái, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, chất lượng sống của con người.

Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị. Ảnh: DIỆP ANH

Trong bối cảnh ấy, rừng và cây xanh được ví như “lá phổi” của trái đất. Rừng góp phần điều hòa khí hậu, giảm hiệu ứng nhà kính, hạn chế xói mòn, rửa trôi đất, điều tiết nguồn nước, giảm nhẹ thiên tai, lũ lụt; đồng thời cung cấp lâm sản, thực phẩm, dược liệu, tạo cảnh quan sinh thái, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội. Vai trò ấy càng trở nên đặc biệt quan trọng đối với mục tiêu phát triển bền vững đất nước.

Xuất phát từ tầm nhìn chiến lược đó, cách đây 67 năm, ngày 28-11-1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khởi xướng Phong trào “Tết trồng cây” với lời dạy giản dị mà sâu sắc: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Từ đó đến nay, mỗi độ xuân về, “Tết trồng cây” đã trở thành nét đẹp văn hóa truyền thống, một phong trào quần chúng sâu rộng, lan tỏa trong toàn xã hội.

Qua nhiều năm bền bỉ thực hiện, phong trào trồng cây, trồng rừng góp phần quan trọng vào công tác bảo vệ và phát triển rừng của nước ta. Chỉ riêng năm 2025, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn do biến đổi khí hậu, xung đột địa chính trị và biến động kinh tế toàn cầu, song với sự chỉ đạo quyết liệt của hệ thống chính trị và nỗ lực của các địa phương, cả nước đã trồng được 285.000ha rừng tập trung, vượt 9% kế hoạch. Giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản đạt 18,3 tỷ USD; thu dịch vụ môi trường rừng đạt trên 3.900 tỷ đồng; tỷ lệ che phủ rừng tiếp tục duy trì ổn định trên 42%.

Có thể khẳng định, Phong trào “Tết trồng cây” không chỉ mang ý nghĩa môi trường, kinh tế mà còn thể hiện sâu sắc truyền thống, trách nhiệm với tương lai, hiện thực hóa lời dạy của Bác: “Rừng là vàng, nếu mình biết bảo vệ, xây dựng thì rừng rất quý”, góp phần kiến tạo một Việt Nam xanh, sạch, đẹp, phát triển bền vững và có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.

Đề án một tỷ cây xanh, sức mạnh của sự đồng lòng

PV: Đề án trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025 được các tổ chức quốc tế đánh giá cao. Thứ trưởng có thể chia sẻ rõ hơn kết quả nổi bật của đề án này?

Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị: Thực hiện Quyết định số 524/QĐ-TTg ngày 1-4-2021 của Thủ tướng Chính phủ, trong 5 năm qua, các bộ, ngành, địa phương đã triển khai Đề án trồng một tỷ cây xanh với tinh thần chủ động, sáng tạo, trách nhiệm cao, qua đó đạt được những kết quả rất tích cực.

Đến nay, cả nước đã trồng được 1,45 tỷ cây xanh, vượt 45% so với mục tiêu đề án. Trong đó, cây xanh phân tán đạt 577,7 triệu cây, bao gồm 91,6 triệu cây xanh đô thị và 486,1 triệu cây trồng phân tán khu vực nông thôn; trồng rừng tập trung đạt 873,7 triệu cây, tương đương 434.437ha rừng.

Một điểm nhấn rất đáng ghi nhận là nguồn vốn xã hội hóa huy động cho đề án đạt hơn 11.700 tỷ đồng, chiếm 77% tổng nguồn lực. Đây là minh chứng sinh động cho sự hưởng ứng, chung sức, đồng lòng của toàn xã hội, từ các tổ chức, doanh nghiệp đến từng hộ gia đình, cá nhân trong việc bảo vệ môi trường, phát triển rừng bền vững.

Nhiều địa phương có cách làm hay, sáng tạo, đạt kết quả cao như Phú Thọ với 177,9 triệu cây; Lào Cai: 108,8 triệu cây; An Giang: 98,5 triệu cây; Lạng Sơn: 96,3 triệu cây; Lâm Đồng: 80,6 triệu cây. Các bộ, ngành cũng tham gia rất tích cực. Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trồng mới 100 triệu cây xanh; Bộ Quốc phòng trồng hơn 32,3 triệu cây và 9.145ha rừng; Bộ Công an trồng 12,6 triệu cây trong toàn lực lượng. Riêng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hướng dẫn, hỗ trợ trồng và bảo vệ rừng tại các vườn quốc gia, phối hợp trồng hàng chục nghìn cây xanh trong các lễ phát động trên toàn quốc.

Những con số đó không chỉ phản ánh kết quả mà còn cho thấy sức mạnh của tinh thần đoàn kết, trách nhiệm cộng đồng trong bảo vệ môi trường sống.

Tết trồng cây Xuân Ất Tỵ 2025 tại Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 327, Quân khu 3. Ảnh: HOÀNG GIA MINH

Bảo đảm tỷ lệ cây sống cao, sinh trưởng và phát triển

PV: Để tiếp nối thành công đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có những chuẩn bị như thế nào cho “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” Xuân Bính Ngọ 2026, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị: Tiếp tục thực hiện Phong trào “Tết trồng cây” do Bác Hồ khởi xướng, ngày 5-1-2026, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Chỉ thị số 22/CT-BNNMT về tổ chức “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” và tăng cường công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng năm 2026.

Trọng tâm của chỉ thị là đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và nhân dân về vai trò, giá trị của rừng và cây xanh đối với phát triển kinh tế-xã hội, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng cuộc sống. Cùng với đó là tổ chức thực hiện đồng bộ Chiến lược phát triển lâm nghiệp Việt Nam, Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia và các chương trình, đề án trọng điểm của ngành.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu việc tổ chức trồng cây phải thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm, tránh hình thức; lựa chọn thời điểm, địa điểm, loài cây phù hợp với điều kiện sinh thái, mùa vụ và đặc điểm văn hóa từng vùng, từng địa phương. Đặc biệt, phải phân công rõ trách nhiệm quản lý, chăm sóc, bảo vệ cây sau khi trồng, bảo đảm tỷ lệ cây sống cao, sinh trưởng và phát triển bền vững. “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” đầu Xuân Bính Ngọ 2026 sẽ được Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục tổ chức trong những ngày đầu xuân và trong năm 2026, trở thành hành động tự giác, thường xuyên của mỗi cơ quan, đơn vị cũng như mỗi người dân.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!