Tại World Cup 2026, Anh và Pháp sẽ gặp nhau trong trận tranh hạng ba trên sân Hard Rock (Miami) vào ngày 18-7, một ngày trước trận chung kết giữa Tây Ban Nha và Argentina trên sân MetLife. Trước cuộc đối đầu này, trận tranh hạng ba tiếp tục trở thành chủ đề gây nhiều tranh luận về sự cần thiết cũng như giá trị thực sự của nó.
Vì sao có trận “chung kết huy chương đồng”
Theo FIFA, trận tranh hạng ba được gọi là "Bronze Final" (chung kết huy chương đồng). Việc duy trì thêm một trận đấu tại vòng chung kết World Cup mang lại nhiều lợi ích cho Ban tổ chức và thành phố đăng cai, từ doanh thu bán vé đến giá trị bản quyền truyền hình và quảng cáo.
Đây cũng là cách để lấp khoảng thời gian giữa hai trận bán kết và trận chung kết, đồng thời tạo thêm một trận cầu có sức hút đối với khán giả toàn cầu.
|
Đội tuyển Croatia ăn mừng sau khi giành hạng ba tại World Cup 2022. Ảnh: Getty Images |
Bên cạnh yếu tố thương mại, kết quả trận đấu còn có ý nghĩa chuyên môn. Không giống một trận giao hữu, trận tranh hạng ba ảnh hưởng đến bảng xếp hạng FIFA, qua đó có thể tác động đến vị trí của đội tuyển ở UEFA Nations League cũng như việc phân nhóm hạt giống cho vòng loại World Cup tiếp theo.
Đội chiến thắng cũng nhận được huy chương đồng và khoản tiền thưởng lớn hơn đội xếp thứ tư. Theo cơ cấu thưởng của World Cup 2026, đội giành hạng ba nhận tổng cộng 29 triệu USD, nhiều hơn 2 triệu USD so với đội thua trận tranh hạng ba.
Việc xác định đội đứng thứ ba tại World Cup cũng tương tự như Thế vận hội Olympic, nơi các đội vẫn có cơ hội khép lại giải đấu bằng một vị trí trên bục nhận huy chương dù không góp mặt trong trận chung kết.
Hơn 90 năm lịch sử và những kỷ lục đáng nhớ
Trận tranh hạng ba xuất hiện lần đầu tại World Cup 1934, kỳ World Cup thứ hai trong lịch sử, khi Đức đánh bại Áo với tỷ số 3-2.
Ở kỳ World Cup đầu tiên năm 1930, hai đội thua bán kết là Mỹ và Nam Tư không thi đấu trận này. Sau đó, Mỹ được công nhận đứng thứ ba nhờ hiệu số bàn thắng bại tốt hơn, trong khi đội trưởng của cả hai đội đều được trao huy chương.
Đến World Cup 1950, trận tranh hạng ba không được tổ chức do giải đấu sử dụng thể thức vòng tròn ở vòng cuối. Tuy nhiên, từ năm 1954 đến nay, trận đấu này luôn hiện diện tại các kỳ World Cup.
Trong khi đó, Giải vô địch châu Âu (EURO) đã chấm dứt trận tranh hạng ba sau kỳ giải năm 1980.
 |
Dù không phải trận đấu quyết định chức vô địch, đây lại là nơi ghi dấu nhiều cột mốc lịch sử của World Cup.
Năm 1958, tiền đạo Just Fontaine ghi 4 bàn trong chiến thắng 6-3 của Pháp trước Tây Đức, qua đó nâng tổng số bàn thắng tại giải lên 13, kỷ lục ghi nhiều bàn nhất trong một kỳ World Cup vẫn chưa bị phá vỡ.
Đến World Cup 2002, Hakan Sukur chỉ mất 11 giây để ghi bàn mở tỷ số cho Thổ Nhĩ Kỳ trước Hàn Quốc, lập kỷ lục bàn thắng nhanh nhất lịch sử World Cup.
Không ít danh hiệu cá nhân cũng được định đoạt ở trận đấu này. Các chủ nhân Chiếc giày vàng như Eusebio, Toto Schillaci, Davor Suker và Thomas Muller đều ghi thêm bàn thắng trong trận tranh hạng ba để củng cố vị trí dẫn đầu danh sách ghi bàn.
Tại World Cup 2026, đây cũng sẽ là cơ hội cuối cùng để Kylian Mbappe và Harry Kane cải thiện thành tích trong cuộc đua Chiếc giày vàng.
Về thành tích tập thể, Đức là đội tuyển giành nhiều huy chương đồng nhất với 4 lần, bên cạnh 4 lần về nhì tại World Cup.
Trận đấu gây tranh cãi nhưng vẫn có giá trị riêng
Bất chấp lịch sử lâu đời, trận tranh hạng ba luôn là chủ đề gây nhiều tranh luận.
Sau khi Hà Lan đánh bại Brazil để giành hạng ba tại World Cup 2014, HLV Louis van Gaal cho rằng trận đấu này không nên tồn tại. Theo ông, thật không công bằng khi một đội bóng sau hành trình thi đấu xuất sắc lại có nguy cơ phải nhận thêm một thất bại nữa trước khi rời giải.
Cựu HLV đội tuyển Anh Gareth Southgate cũng chia sẻ quan điểm tương tự trước trận tranh hạng ba World Cup 2018, khẳng định đây không phải trận đấu mà bất kỳ đội bóng nào cũng mong muốn góp mặt. Khi đó, đội tuyển Anh để thua Bỉ 0-2.
Cựu tiền đạo Alan Shearer cũng từng gọi trận tranh hạng ba là "điều hoàn toàn ngớ ngẩn", cho rằng điều các cầu thủ mong muốn nhất lúc đó chỉ là sớm trở về nhà.
Chính vì vậy, không phải đội tuyển nào cũng bước vào trận đấu với quyết tâm cao nhất. Pháp từng không sử dụng đội trưởng Michel Platini trong các trận tranh hạng ba ở World Cup 1982 và 1986. Nhiều huấn luyện viên cũng tận dụng cơ hội này để xoay tua đội hình, trao cơ hội cho những cầu thủ ít được thi đấu ở các vòng trước.
 |
| Các cầu thủ Bỉ ăn mừng sau chiến thắng 2-0 trước đội tuyển Anh ở trận tranh hạng ba World Cup 2018. Ảnh: Getty Images |
Tuy nhiên, với nhiều đội tuyển, việc giành vị trí thứ ba vẫn là thành tích rất đáng tự hào.
Thụy Điển từng tạo nên bất ngờ khi vào bán kết World Cup 1994 trước khi đánh bại Bulgaria 4-0 để giành huy chương đồng ngay trên đất Mỹ.
Bốn năm sau, Croatia cũng coi chiến thắng 2-1 trước Hà Lan ở trận tranh hạng ba World Cup 1998 là dấu mốc lịch sử trong lần đầu tiên tham dự giải đấu với tư cách một quốc gia độc lập sau khi tách khỏi Nam Tư.
Ngoài những ý nghĩa về thành tích, trận tranh hạng ba còn thường mang đến những màn rượt đuổi tỷ số hấp dẫn. Kể từ chiến thắng 1-0 của Ba Lan trước Brazil năm 1974, mọi trận tranh hạng ba World Cup đều có ít nhất 2 bàn thắng được ghi.
Chính vì thế, dù vẫn gây nhiều tranh cãi về tính cần thiết, trận tranh hạng ba vẫn giữ được vị trí riêng trong lịch sử World Cup, vừa là cơ hội để các đội tuyển khép lại giải đấu bằng một chiến thắng, vừa là dịp để người hâm mộ tiếp tục thưởng thức một trận cầu giàu cảm xúc trước khi nhà vô địch thế giới chính thức lộ diện.
