Ngày 5/8, tại thôn A Năm, xã A Lưới 1, thành phố Huế, Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế phối hợp với Phòng Văn hóa - Xã hội xã A Lưới 1 tổ chức lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng công nhận di tích lịch sử cấp thành phố đối với nhà Moong truyền thống của người Pa Cô. Dịp này, đơn vị cũng khánh thành và bàn giao không gian trưng bày tái hiện (về cơ bản) nhà Moong để địa phương quản lý, khai thác.
Bà con nhân dân thôn A Năm, xã A Lưới 1 chụp ảnh lưu niệm trước nhà Moong.
Việc công nhận được thực hiện theo Quyết định số 1277/QĐ-UBND ngày 16/4/2026 của UBND thành phố Huế, ghi nhận những giá trị lịch sử và văn hóa tiêu biểu của nhà Moong truyền thống người Pa Cô tại xã A Lưới 1. Hoạt động đồng thời nằm trong Dự án “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch”, thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030.
Theo thông tin từ Ban tổ chức, nhà Moong là loại hình kiến trúc truyền thống đặc trưng của người Pa Cô. Không chỉ là nơi sinh hoạt cộng đồng, công trình còn gắn với đời sống tín ngưỡng, các nghi lễ truyền thống và phản ánh bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc. Được dựng bằng gỗ, tre, nứa và mái lợp lá, nhà Moong từ lâu trở thành không gian hội họp, tổ chức các hoạt động văn hóa cộng đồng của người Pa Cô trên địa bàn A Lưới.
Điểm nhấn của chương trình là không gian trưng bày tái hiện (về cơ bản) nhà Moong với gần 100 tư liệu, hình ảnh và hiện vật. Nội dung trưng bày giới thiệu khá toàn diện những giá trị lịch sử, văn hóa của nhà Moong, đồng thời tái hiện đời sống cộng đồng, tín ngưỡng và các nét sinh hoạt truyền thống của người Pa Cô. Bố cục trưng bày được xây dựng theo hướng bảo đảm tính lịch sử, khoa học và lô-gíc trong việc giới thiệu tư liệu, hiện vật cũng như các tổ hợp phục dựng.
Giới thiệu các đồ dùng sinh hoạt thường trưng bày trong nhà cho thế hệ trẻ.
Theo Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế, toàn bộ nội dung trưng bày là kết quả của quá trình nghiên cứu, khảo sát và sưu tầm với sự tham gia của đội ngũ chuyên môn, chính quyền địa phương, các nhà nghiên cứu, nhân chứng lịch sử, già làng, trưởng bản và những người am hiểu văn hóa tại xã A Lưới 1. Đây là hoạt động góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời phục vụ công tác giáo dục truyền thống và phát triển văn hóa, du lịch tại địa phương.
Sau lễ khánh thành, Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế bàn giao phần nội dung trưng bày tái hiện nhà Moong truyền thống của người Pa Cô cho chính quyền địa phương quản lý, lưu giữ và tiếp tục khai thác, phát huy hiệu quả trong thời gian tới.
