Đây không chỉ là dịp vui chơi đón năm mới của đồng bào dân tộc Lào, mà còn là nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc, thấm đẫm tinh thần đoàn kết và gìn giữ bản sắc dân tộc.
Hằng năm, cứ vào đầu tháng 4, khi núi rừng chuyển mình vào mùa mới, bà con người Lào ở Núa Ngam lại nô nức chuẩn bị “Bun Huột Nặm”. Từ sớm, các gia đình đã dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị lễ vật, trang phục truyền thống và các món ăn đặc trưng. Không gian bản làng như được khoác lên mình tấm áo mới, với sắc màu rực rỡ của váy áo thổ cẩm, cùng tiếng nhạc vang lên rộn ràng.
Điểm nhấn của lễ hội chính là nghi thức té nước. Theo quan niệm của đồng bào dân tộc Lào, nước tượng trưng cho sự tinh khiết, may mắn và sinh sôi. Những gáo nước được té lên người nhau không chỉ để “làm mát” trong ngày nắng, mà còn mang ý nghĩa gột rửa điều không may của năm cũ, cầu chúc cho một năm mới bình an, mùa màng tươi tốt.
|
Lễ hội té nước “Bun Huột Nặm” - Nét đẹp văn hóa truyền thống của người Lào. |
Cô Vũ Thị Nhớ, công tác tại Trường Mầm non số 2 Na Tông, xã Núa Ngam, tỉnh Điện Biên chia sẻ: “Tôi không phải người dân sinh sống tại đây nên việc hiểu sâu sắc về các phong tục, nghi lễ còn hạn chế. Tuy nhiên, qua trải nghiệm trực tiếp và tham gia chương trình hôm nay, tôi cảm nhận được ý nghĩa tốt đẹp của lễ hội, đó là cầu mong may mắn, bình an cho mọi người”.
Bên cạnh hoạt động té nước, lễ hội còn diễn ra nhiều nghi thức mang đậm bản sắc như buộc chỉ cổ tay chúc phúc, múa hát tập thể, ẩm thực truyền thống... Những món ăn đặc trưng như xôi nếp, cá nướng, canh chua... được chuẩn bị công phu, thể hiện nét đẹp văn hóa và sự khéo léo của người dân vùng cao.
 |
| Các món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc Lào tại Núa Ngam. |
Theo đồng chí Nguyễn Thành Trung, Chủ tịch UBND xã Núa Ngam: “Lễ hội Tết Té nước (Bun Huột nặm) là nét đẹp văn hóa tiêu biểu của đồng bào dân tộc Lào, mang ý nghĩa cầu chúc cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, cuộc sống ấm no, hạnh phúc; đồng thời thể hiện khát vọng về một năm mới an lành, may mắn và tốt đẹp. Đây cũng là dịp để củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc; quảng bá hình ảnh Núa Ngam thân thiện, giàu bản sắc đến với bạn bè trong và ngoài tỉnh, góp phần phát huy tinh thần đoàn kết, gắn bó giữa các dân tộc, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương”.
Lễ hội năm nay được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, đặc sắc như: Chương trình nghệ thuật chào mừng; trình diễn trang phục truyền thống; trưng bày văn hóa, ẩm thực, sản phẩm đặc trưng; giao lưu văn nghệ; các trò chơi dân gian và thi đấu thể thao...
 |
| Đông đảo người dân tới tham dự Lễ hội té nước của đồng bào dân tộc Lào tại Núa Ngam, Điện Biên. |
Thông qua lễ hội, tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc trên địa bàn cũng được củng cố. Người Thái, người Mông, người Kinh... cùng chung vui với đồng bào dân tộc Lào, tạo nên không gian giao lưu văn hóa đa sắc màu.
“Bun Huột Nặm” ở Núa Ngam không chỉ là một hoạt động vui chơi ngày Tết, mà còn là biểu tượng của sức sống văn hóa và tinh thần cộng đồng. Những gáo nước mát lành mang lại niềm vui, gửi gắm ước vọng về một năm mới an lành, no ấm nơi biên cương Tổ quốc.
Năm 2017, lễ hội té nước của đồng bào dân tộc Lào tại xã Núa Ngam được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị đặc sắc của lễ hội, góp phần tôn vinh sức sống bền bỉ của bản sắc văn hóa truyền thống nơi biên giới.
