Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT 2026. Ảnh: PV
Cùng với dự kiến giảm còn 1 phương thức đăng ký xét tuyển vào mỗi ngành, chương trình đào tạo, nội dung đáng chú ý được nêu trong Dự thảo Thông tư sửa đổi quy định tuyển sinh vừa được Bộ GD&ĐT công bố là bỏ cộng điểm chứng chỉ IELTS và giải học sinh giỏi.
Theo dự thảo, từ năm 2027 sẽ chỉ còn điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng chính sách. Các trường không được sử dụng điểm cộng do mình tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung.
Hiện nay, trong xét tuyển đại học, ngoài điểm ưu tiên khu vực, đối tượng, thí sinh có 3 loại điểm cộng do các đại học quy định.
Cụ thể: Điểm thưởng với giải học sinh giỏi quốc gia nhưng không dùng quyền xét tuyển thẳng (tối đa 3 điểm); điểm xét thưởng với nhóm có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt (tối đa 1,5 điểm); điểm khuyến khích với nhóm có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế (tối đa 1,5 điểm). Tổng điểm cộng tối đa với một thí sinh năm nay là 3/30 điểm.
Nhờ các loại điểm cộng, trong mùa tuyển sinh 2026, cả nước chỉ có 5 thủ khoa đạt 30/30 điểm tổ hợp 3 môn thi tốt nghiệp THPT, nhưng tại các trường đại học đã ghi nhận hàng trăm thí sinh có điểm xét tuyển đạt tuyệt đối, thậm chí cao hơn.
Liên quan đến đề xuất bỏ quy định cộng tối đa 3 điểm với chứng chỉ IELTS hay giải học sinh giỏi khi xét tuyển đại học từ năm 2027, Giáo sư Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD&ĐT đã có những chia sẻ.
Ông cho biết, dự thảo đề xuất không sử dụng điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung. Trên thực tế điểm cộng có thể tạo bất bình đẳng.
Giải thích cho lập luận này, Giáo sư Nguyễn Tiến Thảo cho hay, cơ hội tiếp cận chứng chỉ, kỳ thi hoặc hoạt động được cộng điểm của các thí sinh là khác nhau, theo điều kiện kinh tế, địa bàn và khả năng chi trả.
Hơn nữa, cùng một loại chứng chỉ nhưng mức quy đổi, mức cộng và tổ hợp áp dụng khác nhau giữa các trường.
Ngoài ra, cùng một năng lực có thể được ghi nhận hai lần - vừa là thành phần điểm xét tuyển, vừa được cộng thêm, điều này làm sai lệch thứ tự thí sinh.
Theo Giáo sư Nguyễn Tiến Thảo, đối với nhóm điểm cao, chỉ một phần điểm cộng nhỏ cũng có thể thay đổi kết quả trúng tuyển, dù chưa chứng minh được mức điểm đó phản ánh tốt hơn khả năng học tập của thí sinh.
Do vậy, ông cho rằng, cách xử lý phù hợp hơn là đánh giá đúng năng lực, đúng chỗ.
“Thí sinh có chứng chỉ năng lực ngoại ngữ vẫn có thể được quy đổi vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai, hoặc dùng để chứng minh yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ”, ông nói.
Như vậy, khi đó, chứng chỉ được sử dụng như một minh chứng năng lực có liên quan trực tiếp, thay vì trở thành một khoản điểm cộng ngoài thang đo.
“Nguyên tắc là một năng lực được ghi nhận một lần, theo cùng quy tắc đối với mọi thí sinh”, theo Giáo sư Nguyễn Tiến Thảo.
Dự thảo Thông tư sửa đổi quy định tuyển sinh đang được Bộ GD&ĐT lấy ý kiến đến ngày 23/9/2026.
Bộ GD&ĐT cho biết sẽ tiếp tục đánh giá tác động, lắng nghe thí sinh, cơ sở đào tạo và chuyên gia trước khi ban hành.
